Dişler Neden Aşınır? Diş Aşınmasının Nedenleri ve Tedavisi

Dişlerin zaman içerisinde aşınması oldukça sık karşılaşılan bir durumdur. Ancak diş aşınması yalnızca yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak değerlendirilmemelidir. Günlük hayatta fark etmeden yapılan bazı alışkanlıklar, dişlerin birbirine uyguladığı baskı veya tüketilen yiyecek ve içeceklerin özellikleri diş yüzeyinde zamanla değişikliklere neden olabilir.

Başlangıçta küçük bir yüzey değişikliği olarak ortaya çıkan aşınma ilerledikçe dişlerin şeklinin değişmesine, hassasiyet oluşmasına ve hatta çiğneme düzeninin etkilenmesine kadar uzanabilir. Bazı kişilerde ön dişlerin kenarlarında kısalma görülürken bazı kişilerde dişlerin yüzeyinde düzleşme veya çukurlaşmalar ortaya çıkabilir.

Diş aşınmasının nedenini doğru belirlemek, uygulanacak tedavinin belirlenmesi açısından önemlidir. Çünkü yalnızca aşınan bölgeyi onarmak, aşınmaya neden olan alışkanlık devam ettiği sürece kalıcı bir çözüm olmayabilir.

Diş Aşınması Nasıl Anlaşılır?

Diş aşınması her zaman başlangıçta kolay fark edilmez. Dişlerin yüzeyindeki parlaklığın değişmesi, kenarların düzleşmesi veya küçük kırıkların oluşması ilk belirtiler arasında olabilir.

Özellikle ön dişlerin uçlarında zaman içerisinde kısalma meydana gelebilir. Arka dişlerde ise çiğneme yüzeylerinin daha düz hale geldiği görülebilir. Bazı kişilerde soğuk veya sıcak yiyecek ve içeceklere karşı hassasiyet de ortaya çıkabilir.

Dişlerin görünümünde daha önce olmayan bir değişiklik fark edildiğinde bunun yalnızca estetik bir problem olduğu düşünülmemelidir. Diş yüzeyindeki değişimin nedeni değerlendirilerek ilerleyip ilerlemediği belirlenmelidir.

Diş Gıcırdatma Dişleri Aşındırır mı?

Diş aşınmasının önemli nedenlerinden biri diş sıkma ve gıcırdatmadır. Uyku sırasında gerçekleşen bu hareket kişi tarafından fark edilmeyebilir. Dişlerin uzun süre ve yüksek kuvvetle birbirine temas etmesi, özellikle çiğneme yüzeylerinde aşınmaya neden olabilir.

Diş sıkma yalnızca gece ortaya çıkmak zorunda değildir. Gün içerisinde yoğunlaşan stres veya dikkat gerektiren işlerde dişlerin farkında olmadan sıkılması da benzer şekilde baskı oluşturabilir.

Sabahları çene bölgesinde yorgunluk, baş ağrısı veya dişlerde hassasiyet hissedilmesi gibi belirtiler bazı kişilerde diş sıkma alışkanlığıyla ilişkili olabilir. Dişlerin yüzeyinde belirgin aşınma bulunması da değerlendirmede önemli bir bulgudur.

Sert Yiyecekler Dişleri Aşındırır mı?

Dişler oldukça dayanıklı yapılardır ancak sürekli ve yoğun mekanik kuvvetlere maruz kaldıklarında yüzeylerinde değişiklik meydana gelebilir. Sert yiyecekleri sürekli olarak dişlerle kırmak veya kabuklu gıdaları dişle açmaya çalışmak zaman içerisinde diş yüzeyine ve kenarlarına zarar verebilir.

Buz çiğnemek de dişler açısından sakıncalı alışkanlıklardan biridir. Buzun sertliği ve çiğneme sırasında oluşan kuvvet, özellikle daha önce dolgu yapılmış veya yapısal olarak zayıflamış dişlerde çatlak ve kırık riskini artırabilir.

Bu nedenle dişleri günlük yaşamda bir alet gibi kullanmamak önemlidir. Ambalaj açmak, sert cisimleri tutmak veya kabuk kırmak için dişleri kullanmak aşınmanın yanında çatlak ve kırıklara da neden olabilir.

Asitli Yiyecek ve İçecekler Dişleri Aşındırabilir mi?

Diş aşınmasının bir diğer nedeni asitlerin diş minesini etkilemesidir. Asitli içecekler, bazı meyve suları ve yüksek asit içeren yiyecekler sık tüketildiğinde diş minesinin yüzeyinde yumuşamaya neden olabilir.

Bu durum mekanik aşınmadan farklıdır. Asit, diş minesinin mineral yapısını etkiler ve yüzeyi daha hassas hale getirebilir. Ardından sert bir şekilde fırçalamak veya dişleri sıkmak gibi mekanik etkiler oluştuğunda aşınma daha belirgin hale gelebilir.

Asitli bir içeceğin uzun süre ağızda tutulması veya gün içerisinde sık aralıklarla tüketilmesi de dişlerin asitle temas süresini artırabilir. Bu nedenle yalnızca ne tüketildiği değil, tüketim şekli ve sıklığı da önemlidir.

Dişleri Sert Fırçalamak Aşınmaya Neden Olur mu?

Dişleri daha kuvvetli fırçalamanın daha iyi temizlik sağladığı düşüncesi oldukça yaygındır. Oysa aşırı baskı uygulayarak fırçalamak diş yüzeylerinde ve diş eti kenarlarında istenmeyen değişikliklere neden olabilir.

Özellikle sert kıllı diş fırçası kullanılması ve aynı bölgenin uzun süre yüksek basınçla fırçalanması dişlerin boyun bölgesinde aşınma oluşturabilir. Diş eti çekilmesiyle birlikte bu bölgeler daha görünür hale geldiğinde hassasiyet de artabilir.

Doğru fırçalama yalnızca kuvvet uygulamak anlamına gelmez. Fırçanın seçimi, hareketlerin şekli ve uygulanan basınç da ağız bakımının önemli parçalarıdır.

Diş Aşınması Kendiliğinden Düzelir mi?

Diş minesinde meydana gelen aşınma kendiliğinden eski haline dönmez. Çünkü mine dokusu kendini diğer bazı vücut dokuları gibi yenileyemez.

Ancak her aşınma vakasında hemen restoratif bir işlem yapılması gerektiği anlamına gelmez. Aşınmanın ne kadar ilerlediği, neden oluştuğu ve dişin genel durumu değerlendirilerek takip yeterli olabilir veya farklı tedavi seçenekleri gündeme gelebilir.

Erken dönemde fark edilen aşınmalarda asıl amaç, aşınmaya neden olan faktörü kontrol altına almak ve mevcut diş dokusunu korumaktır.

Aşınmış Dişler Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi yöntemi aşınmanın nedenine ve seviyesine göre değişir. Hafif aşınmalarda öncelikle diş sıkma, yanlış fırçalama veya beslenme alışkanlıkları gibi nedenler değerlendirilir.

Daha ileri aşınmalarda ise kaybedilen diş dokusunun yerine konulması gerekebilir. Dişin durumuna göre kompozit restorasyonlar, porselen uygulamalar veya farklı restoratif tedaviler değerlendirilebilir.

Diş sıkma problemi bulunan kişilerde ise yalnızca aşınmış bölgenin onarılması yeterli olmayabilir. Dişlerin maruz kaldığı kuvvetin kontrol altına alınması tedavinin önemli bir parçası olabilir.

Her Aşınmış Dişe Kaplama Yapılır mı?

Diş yüzeyinde aşınma bulunması tek başına kaplama yapılması gerektiği anlamına gelmez. Dişin ne kadar doku kaybettiği, kalan yapının dayanıklılığı ve aşınmanın nedeni birlikte değerlendirilmelidir.

Bazı durumlarda daha sınırlı bir restorasyon yeterli olabilirken, daha ileri doku kayıplarında farklı seçenekler gündeme gelebilir. Özellikle sağlam diş dokusunun mümkün olduğunca korunması tedavi planlamasında dikkate alınması gereken konulardan biridir.

Bu nedenle aşınmış bir dişi yalnızca görünümüne bakarak değerlendirmek yerine, dişin mevcut yapısını ve ağız içerisindeki diğer dişlerle ilişkisini birlikte incelemek gerekir.

DT Fatih Karakaş ile Diş Aşınması Değerlendirmesi

Dişlerde meydana gelen aşınmanın altında tek bir neden bulunmayabilir. Diş sıkma, asitli beslenme, yanlış fırçalama ve bazı alışkanlıklar aynı kişide bir arada görülebilir. Bu nedenle tedavi planlanmadan önce aşınmanın nasıl ve ne kadar sürede oluştuğunun değerlendirilmesi önemlidir.

DT Fatih Karakaş, dişlerin mevcut yapısını ve aşınmanın seviyesini değerlendirerek hangi bölgelerde doku kaybı bulunduğunu inceler. Gerekli durumlarda aşınmanın ilerlemesini önlemeye yönelik öneriler ve mevcut diş yapısına uygun restoratif seçenekler ele alınabilir.

Dişlerde şekil değişikliği, hassasiyet, kenarlarda kısalma veya yüzeylerde belirgin düzleşme fark ediyorsanız, bunun nedenini erken dönemde değerlendirmek mevcut diş dokusunun korunması açısından önem taşıyabilir.